उज्जैनच्या प्रसिद्ध महाकालेश्वर मंदिरात एक भन्नाट प्रकार समोर आला आहे. मंदिरात दर्शनासाठी आलेल्या एका भाविकाच्या चपला हरवल्यानंतर त्याने चक्क ChatGPT ची मदत घेतली. मंदिराबाहेर मोठ्या संख्येने चपला ठेवलेल्या असल्याने नेमक्या आपल्या चपला शोधणे कठीण झाले होते. अशावेळी AI च्या मदतीने चपलांचा शोध घेण्यात आला आणि हा प्रकार सोशल मीडियावर चर्चेचा विषय ठरला आहे.
नेमकं काय घडलं?
मिळालेल्या माहितीनुसार, महाकाल मंदिरात दर्शनासाठी गेलेल्या शुभांग बोरकर नावाच्या व्यक्तीच्या चपला परतताना दिसेनाशा झाल्या. मंदिराबाहेर अनेक भाविकांच्या चपला एकाच ठिकाणी ठेवण्यात आल्याने त्यातून स्वतःच्या चपला ओळखणे अवघड झाले. त्यानंतर त्याने आपल्या चपलांचा फोटो ChatGPT ला दाखवून त्यांची ओळख पटवण्याचा प्रयत्न केला. यानंतर मंदिराबाहेर ठेवलेल्या चपलांचे फोटो एकामागून एक ChatGPT सोबत शेअर करण्यात आले. AI ने संदर्भातील फोटो आणि चपलांच्या वैशिष्ट्यांची तुलना करत संभाव्य जुळणाऱ्या चपला ओळखण्यास मदत केली. व्हायरल झालेल्या व्हिडीओनुसार, काही सेकंदांत चपलांचा ठावठिकाणा समोर आल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
हजारो चपलांमध्ये AI ने कशी केली मदत?
या घटनेत ChatGPT चा वापर नेहमीच्या प्रश्नांची उत्तरे मिळवण्यासाठी नव्हे, तर फोटोमधील वस्तू ओळखण्यासाठी करण्यात आला. चपलांचा रंग, आकार आणि दिसणारे वेगळे भाग यांसारख्या वैशिष्ट्यांच्या आधारे फोटोची तुलना करण्यात आली. म्हणजेच, एखाद्या वस्तूचा आधीचा फोटो उपलब्ध असेल आणि नंतर त्याच वस्तूचा शोध मोठ्या संख्येतील वस्तूंमध्ये घ्यायचा असेल, तर AI आधारित image understanding काही प्रमाणात उपयोगी ठरू शकते. मात्र AI ने दाखवलेली ओळख ही अंतिम पुरावा नसते; प्रत्यक्ष वस्तू तपासणे आवश्यक असते.
सोशल मीडियावर व्हिडीओ व्हायरल
या घटनेचा व्हिडीओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात शेअर केला जात आहे. महाकाल मंदिरासारख्या गर्दीच्या ठिकाणी हरवलेली वस्तू शोधण्यासाठी AI चा असा वापर झाल्याने अनेकांना आश्चर्य वाटत आहे. काही लोकांनी याला AI चा रोजच्या आयुष्यातील मजेशीर आणि उपयोगी प्रयोग म्हटले आहे. महाकालेश्वर मंदिरात तंत्रज्ञानाचा वापर होण्याची ही पहिलीच चर्चा नाही. मंदिर परिसरातील सुरक्षा आणि गर्दी व्यवस्थापनासाठी ‘त्रिनेत्र’ नावाची AI आधारित व्हिडीओ सर्व्हिलन्स व्यवस्था कार्यरत असून त्यात मोठ्या संख्येने AI-सक्षम कॅमेऱ्यांचा वापर केला जातो.
Google Pixel 11 Series: भारतात लॉन्च; ₹89,999 पासून किंमत, Tensor G6 आणि जबरदस्त AI फीचर्स
AI चा वापर आता रोजच्या कामातही?
या घटनेमुळे AI केवळ लेखन, फोटो तयार करणे किंवा माहिती शोधणे यापुरते मर्यादित नसल्याचे पुन्हा दिसून आले. फोटोमधील वस्तू ओळखणे, दोन प्रतिमांमधील साम्य शोधणे किंवा एखाद्या वस्तूची वैशिष्ट्ये समजून घेणे अशा कामांसाठीही आधुनिक AI टूल्सचा वापर केला जाऊ शकतो.
मात्र अशा तंत्रज्ञानावर पूर्णपणे अवलंबून राहणे योग्य नाही. फोटो अस्पष्ट असल्यास किंवा वस्तूचा रंग, आकार अथवा डिझाइन सारखे असल्यास AI कडून चुकीची ओळख होऊ शकते. त्यामुळे प्रत्यक्ष पडताळणी करणे गरजेचे आहे. महाकाल मंदिरातील या छोट्याशा घटनेने मात्र AI च्या वापराची एक वेगळीच बाजू दाखवून दिली आहे. हजारो चपलांच्या गर्दीत हरवलेल्या वस्तूचा शोध घेण्यासाठी ChatGPT चा वापर केल्याने हा प्रकार सध्या सोशल मीडियावर चांगलाच चर्चेत आला आहे.
