मक्का शहरात पहिल्यांदाच एअर रेड अलर्ट; सौदी अरेबियाने हूती ड्रोन पाडल्याचा दावा

सौदी अरेबियातील मक्का शहरासाठी 15 सप्टेंबर 2026 रोजी प्रथमच हवाई धोक्याचा इशारा जारी करण्यात आला. येमेनमधील हूती गटाकडून ड्रोन हल्ल्याचा धोका निर्माण झाल्यानंतर सौदीच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेने मक्काच्या दक्षिणेकडे एका ड्रोनला रोखून नष्ट केल्याचा सौदी लष्करी आघाडीचा दावा आहे. हा ड्रोन मक्केच्या प्रतिबंधित हवाई क्षेत्रात प्रवेश करण्यापूर्वीच पाडण्यात आल्याचे सांगण्यात आले.

मक्का हे इस्लाममधील सर्वात पवित्र शहर असून येथे काबा आणि मस्जिद अल-हराम आहे. त्यामुळे शहराच्या आकाशात संभाव्य हवाई धोक्याचा अलर्ट जारी होणे ही अत्यंत महत्त्वाची सुरक्षा घटना मानली जात आहे. सौदी नागरी संरक्षण विभागाने मक्का तसेच जेद्दा आणि तैफ परिसरातही अलर्ट जारी केला होता. काही वेळानंतर मक्केतील धोका टळल्याचे अधिकृतपणे सांगण्यात आले.

सौदीच्या हवाई संरक्षणाने ड्रोन पाडल्याचा दावा

सौदी नेतृत्वाखालील येमेनमधील लष्करी आघाडीचे प्रवक्ते मेजर जनरल तुर्की अल-मलिकी यांनी सांगितले की 15 सप्टेंबर रोजी संध्याकाळी सुमारे 6.50 वाजता मक्केच्या दक्षिणेकडे एका हूती ड्रोनला रोखण्यात आले. सौदीच्या रॉयल एअर डिफेन्स फोर्सेसने हा ड्रोन नष्ट केल्याचे त्यांनी सांगितले. ड्रोन मक्केच्या प्रतिबंधित हवाई क्षेत्रात पोहोचण्यापूर्वीच कारवाई करण्यात आल्याचा दावा आहे. सौदी अधिकाऱ्यांच्या मते ही घटना मक्केच्या दिशेने झालेल्या कथित हल्ल्याच्या प्रयत्नांपैकी दुसरी घटना आहे. याआधी जुलै 2017 मध्ये मक्केच्या दिशेने बॅलिस्टिक मिसाइल डागण्यात आल्याचा सौदी आघाडीचा दावा होता. मात्र सध्याच्या घटनेबाबत हूती गटाने मक्का किंवा इतर इस्लामी पवित्र स्थळांना लक्ष्य केल्याचा आरोप नाकारला आहे. त्यामुळे ड्रोनचा नेमका उद्देश काय होता याबाबत दोन्ही बाजूंच्या दाव्यांमध्ये स्पष्ट फरक आहे.

मक्केत पहिल्यांदाच हवाई धोक्याचा अलर्ट

या घटनेतील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे मक्का शहरासाठी हवाई धोक्याचा अलर्ट जारी करण्यात आला. उपलब्ध वृत्तांनुसार अलीकडील संघर्षाच्या काळात मक्केसाठी असा अलर्ट पहिल्यांदाच जारी करण्यात आला. अलर्टमध्ये संभाव्य धोक्याची सूचना देण्यात आली आणि नागरिकांना सुरक्षा यंत्रणेच्या सूचनांचे पालन करण्यास सांगण्यात आले. सौदी नागरी संरक्षण विभागाने नंतर मक्का शहरातील धोका टळल्याची माहिती दिली. नागरिकांना गर्दी न करण्याचे तसेच घटनेचे फोटो किंवा व्हिडिओ करण्यापासून दूर राहण्याचे आवाहन करण्यात आले. आपत्कालीन परिस्थितीत 911 क्रमांकावर संपर्क करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या. मक्का येथे जगभरातून लाखो मुस्लिम उमराह आणि हजसाठी येतात. त्यामुळे शहराच्या सुरक्षेशी संबंधित कोणतीही हवाई किंवा लष्करी घटना सौदी अरेबियासाठी तसेच यात्रेकरूंच्या सुरक्षेसाठी महत्त्वाची ठरते. यावर्षी मे महिन्याच्या अखेरीस हजसाठी सुमारे 17 लाख मुस्लिम सौदी अरेबियात आले होते.

पाकिस्तानने साथ सोडली? सौदी अरेबियासमोर मोठं संकट; आता इस्रायलकडे आशेने पाहणार?

हूती गटाचा हल्ल्याच्या उद्देशाचा इन्कार

सौदी अरेबियाने ड्रोन हूतींकडून आल्याचा दावा केला असला तरी हूतींच्या बाजूने मक्का किंवा इतर धार्मिक स्थळांना लक्ष्य केल्याचा स्पष्ट इन्कार करण्यात आला आहे. हूतींच्या लष्करी सूत्राने मक्का किंवा इस्लामी पवित्र स्थळांसाठी कोणताही धोका निर्माण केल्याचा दावा फेटाळला आहे. या पार्श्वभूमीवर सध्याची माहिती दोन वेगवेगळ्या दाव्यांवर आधारित आहे. सौदीकडून ड्रोनला हूती हल्ल्याशी जोडले जात आहे तर हूतींकडून मक्का लक्ष्य केल्याचे नाकारले जात आहे. त्यामुळे या घटनेतील ड्रोनचा अंतिम उद्देश स्वतंत्रपणे निश्चित झालेला आहे असे म्हणणे सध्या योग्य ठरणार नाही. दरम्यान सौदी आघाडीचे प्रवक्ते अल-मलिकी यांनी दोन पवित्र मशिदी आणि यात्रेकरूंची सुरक्षा ही सौदीसाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे सांगितले. त्यांनी पुढील हूती हल्ले रोखण्यासाठी आवश्यक प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्याचा इशारा दिला आहे.

सौदी अरेबिया आणि हूती संघर्ष पुन्हा वाढला

मक्केतील ही घटना सौदी अरेबिया आणि येमेनमधील हूती गटामधील वाढलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर घडली आहे. मागील काही दिवसांत सौदीच्या विविध भागांवर मिसाइल आणि ड्रोन हल्ले झाल्याचे वृत्त आहे. काही हल्ल्यांमध्ये सौदीतील नागरिक जखमी झाल्याचेही रिपोर्ट्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे. या संघर्षाचा परिणाम केवळ सौदी अरेबिया आणि येमेनपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. लाल समुद्र आणि बाब-अल-मंदेब हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग असल्याने या भागातील लष्करी तणावाचा परिणाम आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि तेल वाहतुकीवरही होऊ शकतो. हूतींच्या नियंत्रणाखाली येमेनच्या लाल समुद्र किनाऱ्यावरील काही भाग असल्याने या भागाचे सामरिक महत्त्व वाढले आहे. सध्या मक्का शहरातील तातडीचा धोका टळल्याचे सौदी प्रशासनाने सांगितले आहे. मात्र सौदी अरेबिया आणि हूती यांच्यातील वाढता संघर्ष लक्षात घेता पुढील काही दिवसांतील सुरक्षा परिस्थितीकडे जगाचे लक्ष राहणार आहे. मक्का आणि इतर पवित्र स्थळांच्या सुरक्षेबाबत सौदी प्रशासनाकडून पुढील निर्णय आणि अधिकृत सूचना महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.