गणपती विसर्जनासाठी मुंबई सज्ज; गिरगाव चौपाटीवर BMCचा विशेष कंट्रोल रूम

मुंबई : अनंत चतुर्दशीच्या पार्श्वभूमीवर मुंबईत गणपती विसर्जनासाठी मोठी तयारी करण्यात आली आहे. आज 25 सप्टेंबर रोजी शहरातील विविध मंडळांच्या गणेशमूर्तींच्या विसर्जन मिरवणुका सुरू झाल्या असून गिरगाव चौपाटीवर विशेष आपत्कालीन व्यवस्थापन नियंत्रण कक्ष कार्यान्वित करण्यात आला आहे. लाखो भाविक गिरगाव चौपाटी आणि शहरातील अन्य विसर्जनस्थळी दाखल होण्याची शक्यता असल्याने महापालिका, पोलीस, अग्निशमन दल, आरोग्य विभाग आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा सज्ज ठेवण्यात आली आहे.

गिरगाव चौपाटीला मुंबईतील महत्त्वाच्या विसर्जनस्थळांपैकी एक मानले जाते. याठिकाणी मोठ्या संख्येने गणेशभक्त येत असल्याने गर्दीचे व्यवस्थापन आणि आपत्कालीन परिस्थितीत तातडीने मदत पोहोचवण्यासाठी यंदा विशेष नियंत्रण कक्षाची व्यवस्था करण्यात आली आहे. या कक्षामधून विविध सरकारी आणि आपत्कालीन यंत्रणांमध्ये थेट समन्वय साधला जाणार आहे.

गिरगाव चौपाटीवर प्रथमच विशेष आपत्कालीन नियंत्रण कक्ष

मुंबई महापालिकेने यंदा गिरगाव चौपाटीवरील विसर्जनासाठी व्यापक स्वरूपात आपत्कालीन व्यवस्थापन नियंत्रण कक्ष उभारला आहे. या नियंत्रण कक्षामध्ये BMC आपत्ती व्यवस्थापन विभागासह मुंबई पोलीस, मुंबई अग्निशमन दल, आरोग्य विभाग, BEST, NDRF आणि हॅम रेडिओ ऑपरेटर यांच्यात समन्वय साधण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. विसर्जनाच्या वेळी समुद्रकिनारी गर्दी वाढल्यास किंवा कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास संबंधित विभागांना तातडीने माहिती देण्याचे काम या नियंत्रण कक्षातून केले जाणार आहे. त्यामुळे एखादी दुर्घटना घडल्यास विविध यंत्रणांमध्ये माहिती पोहोचवण्यासाठी लागणारा वेळ कमी करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

CCTV आणि ड्रोनच्या माध्यमातून गिरगाव चौपाटीवर नजर

गिरगाव चौपाटी परिसरातील सुरक्षेसाठी CCTV कॅमेऱ्यांच्या थेट प्रक्षेपणाची व्यवस्था नियंत्रण कक्षात करण्यात आली आहे. त्यासोबतच दोन ड्रोन तैनात करण्यात आले आहेत. या ड्रोनच्या माध्यमातून समुद्रकिनारा, विसर्जनाचा परिसर आणि भाविकांची गर्दी यावर वरून लक्ष ठेवले जाणार आहे. गर्दीमध्ये एखादी व्यक्ती समुद्रात अडचणीत सापडल्यास किंवा एखादी दुर्घटना घडल्यास त्याची माहिती संबंधित यंत्रणांपर्यंत लवकर पोहोचवण्यास या व्यवस्थेचा उपयोग होऊ शकतो. मोठ्या विसर्जन मिरवणुकांच्या वेळी गर्दीची स्थिती लक्षात घेऊन प्रशासनाला निर्णय घेण्यासही या यंत्रणेमुळे मदत होणार आहे.

पोलीस, अग्निशमन दल आणि आरोग्य विभागाचीही तयारी

गिरगाव चौपाटीसह मुंबईतील विविध विसर्जनस्थळांवर पोलीस आणि आपत्कालीन पथके तैनात करण्यात आली आहेत. मुंबईत अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी 24 हजारांहून अधिक पोलीस कर्मचारी बंदोबस्तासाठी तैनात असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे. BMCकडूनही सुमारे 25 हजार अधिकारी आणि कर्मचारी विविध विसर्जनस्थळी कार्यरत आहेत. मुंबईतील विसर्जन व्यवस्थेसाठी 85 रुग्णवाहिका, 10 मोटरबोटी, 34 क्रेन, 23 जर्मन तराफे आणि 1,132 जीवरक्षकांची व्यवस्था करण्यात आली आहे. रात्रीच्या वेळीही परिसरात पुरेसा प्रकाश राहावा यासाठी हजारो फ्लडलाइट आणि सर्चलाईटची व्यवस्था करण्यात आली आहे. गिरगाव चौपाटीवर स्वतंत्र वैद्यकीय सुविधा आणि रुग्णवाहिका ठेवण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे गर्दीमध्ये एखाद्या भाविकाला अचानक आरोग्याची समस्या निर्माण झाल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत मिळू शकणार आहे.

मुंबईत गणपती विसर्जनासाठी 22 हजार पोलिस तैनात; AI कॅमेरे ठेवणार प्रत्येक मिरवणुकीवर नजर

मुंबईत 67 नैसर्गिक आणि 383 हून अधिक कृत्रिम विसर्जनस्थळे

यंदा मुंबईत गणपती विसर्जनासाठी 67 नैसर्गिक विसर्जनस्थळांसह 278 ठिकाणी 383 हून अधिक कृत्रिम तलावांची व्यवस्था करण्यात आली आहे. पर्यावरणपूरक विसर्जनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी महापालिकेकडून कृत्रिम तलाव उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. महापालिकेने नागरिकांना उपलब्ध असलेल्या अधिकृत विसर्जनस्थळांचा वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. विसर्जनस्थळी निर्माल्य समुद्रात किंवा रस्त्यावर टाकले जाऊ नये यासाठी स्वतंत्र निर्माल्य कलश आणि संकलन वाहनांचीही व्यवस्था करण्यात आली आहे. गिरगाव चौपाटीवर विशेष व्यवस्था करण्यात आली असून याठिकाणी 12 कृत्रिम तलाव, 20 निरीक्षण मनोरे, 22 तराफे आणि इतर आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. मोठ्या संख्येने भाविक येण्याची शक्यता लक्षात घेऊन मोठ्या प्रमाणात मनुष्यबळ तैनात करण्यात आले आहे.

आज मुंबईत गणपती विसर्जनाच्या मिरवणुका

अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी सकाळपासून मुंबईतील विविध भागांत गणपती विसर्जनाच्या मिरवणुका सुरू झाल्या आहेत. ढोल-ताशांचा गजर, गुलाल आणि गणपती बाप्पा मोरयाच्या जयघोषात सार्वजनिक मंडळांच्या मिरवणुका विसर्जनस्थळांकडे रवाना होत आहेत. मुंबईतील महत्त्वाच्या मार्गांवर वाहतूक व्यवस्थेतही बदल करण्यात आले आहेत. विसर्जन मिरवणुकांच्या मार्गावर गर्दी वाढण्याची शक्यता असल्याने मुंबई वाहतूक पोलिसांकडून नागरिकांना नियोजित मार्ग आणि ताज्या वाहतूक सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. गिरगाव चौपाटी परिसरात येणाऱ्या भाविकांनी शक्य असल्यास सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करावा आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. मुंबईत बाप्पाला निरोप देण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर भाविक रस्त्यावर उतरणार असल्याने आजचा दिवस प्रशासनासाठीही महत्त्वाचा आहे. विशेष नियंत्रण कक्ष, CCTV, ड्रोन, जीवरक्षक, रुग्णवाहिका आणि विविध विभागांमधील समन्वयाच्या माध्यमातून विसर्जन प्रक्रिया सुरक्षित आणि सुरळीत पार पाडण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.