बिझनेस

UPI Payment: 2000 रुपयांपर्यंत पेमेंटवर कोणताही चार्ज नाही; सरकारने स्पष्ट केला नियम

लेखक: aniketpatil1888 September 15, 2026 1 min read 0 कमेंट्स

UPI पेमेंट करणाऱ्या कोट्यवधी नागरिकांसाठी केंद्र सरकारकडून महत्त्वाची अपडेट आली आहे. UPI व्यवहारांवर शुल्क आकारले जाणार असल्याच्या चर्चेमुळे अनेक ग्राहकांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला होता. आता केंद्र सरकारने 14 सप्टेंबर 2026 रोजी जारी केलेल्या अधिसूचनेत स्पष्ट केले आहे की 2000 रुपयांपर्यंतच्या UPI व्यवहारांवर बँक किंवा पेमेंट सिस्टम प्रोव्हायडर कोणतेही शुल्क आकारू शकणार नाही. RuPay डेबिट कार्डद्वारे होणाऱ्या पेमेंटलाही या संरक्षणाचा लाभ मिळणार आहे.

2000 रुपयांपर्यंत UPI पेमेंट पूर्णपणे शुल्कमुक्त

नवीन नियमांनुसार 2000 रुपयांपर्यंतच्या UPI व्यवहारावर पेमेंट करणाऱ्या व्यक्तीकडून किंवा पेमेंट स्वीकारणाऱ्या व्यक्तीकडून कोणतेही शुल्क आकारता येणार नाही. सरकारच्या अधिसूचनेमध्ये बँक किंवा सिस्टम प्रोव्हायडरने थेट किंवा अप्रत्यक्षपणे चार्ज लावू नये असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. त्यामुळे रोजच्या छोट्या व्यवहारांसाठी UPI वापरणाऱ्या ग्राहकांना सध्या कोणत्याही अतिरिक्त पेमेंट फीची चिंता करण्याची गरज नाही.

2000 रुपयांपेक्षा जास्त UPI पेमेंटवर लगेच चार्ज लागणार का?

याबाबत सर्वात मोठा संभ्रम निर्माण झाला होता. मात्र 2000 रुपयांची मर्यादा म्हणजे त्यापेक्षा जास्त UPI पेमेंट केले की ग्राहकाच्या खात्यातून लगेच शुल्क कापले जाईल असा अर्थ नाही. सध्याच्या स्थितीत 2000 रुपयांपेक्षा जास्त पेमेंटवर ग्राहकांकडून कोणताही नवीन UPI चार्ज लागू झालेला नाही. भविष्यात काही निवडक व्यापारी व्यवहारांवर Merchant Discount Rate म्हणजे MDR लागू करण्याची शक्यता चर्चेत आहे. मात्र त्याचा दर कोणता असेल आणि कोणत्या व्यवहारांवर तो लागू होईल याबाबत अंतिम निर्णय झालेला नाही.

Flipkart Axis Bank Credit Card: ऑनलाइन शॉपिंग करणाऱ्यांसाठी किती फायदेशीर?

Person to Person UPI व्यवहार मोफत राहणार

एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीला केले जाणारे UPI व्यवहार म्हणजे P2P व्यवहार यापुढेही मोफत राहणार आहेत. त्यामुळे मित्राला पैसे पाठवणे कुटुंबातील व्यक्तीला पैसे ट्रान्सफर करणे किंवा स्वतःच्या दुसऱ्या खात्यात पैसे पाठवणे अशा व्यवहारांवर ग्राहकांकडून UPI ट्रान्झॅक्शन फी घेण्याचा निर्णय झालेला नाही. केंद्र सरकारने याआधीही ग्राहकांना UPI वापरण्यासाठी कोणताही व्यवहार शुल्क द्यावा लागणार नसल्याचे स्पष्ट केले होते.

मोठ्या व्यापारी व्यवहारांबाबत पुढील निर्णय बाकी

UPI च्या माध्यमातून होणाऱ्या मोठ्या व्यापारी व्यवहारांवर MDR लागू करण्याचा मुद्दा सध्या चर्चेत आहे. काही अहवालांनुसार 2000 रुपयांपेक्षा जास्त मूल्याच्या निवडक Merchant to Merchant किंवा Person to Merchant व्यवहारांवर भविष्यात MDR लागू होऊ शकतो. मात्र हा ग्राहकांकडून थेट घेतला जाणारा UPI चार्ज नसून व्यापाऱ्यांकडून आकारला जाणारा शुल्क प्रकार आहे. त्याबाबत अंतिम दर आणि अंमलबजावणीची तारीख अद्याप निश्चित झालेली नाही.

यामुळे UPI वापरणाऱ्या सामान्य ग्राहकांसाठी सध्याची सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे 2000 रुपयांपर्यंतच्या व्यवहारांवर कोणताही चार्ज आकारला जाणार नाही. तसेच 2000 रुपयांपेक्षा जास्त UPI पेमेंट केले म्हणून ग्राहकाच्या खात्यातून आपोआप अतिरिक्त शुल्क कापले जाईल अशी सध्याची व्यवस्था नाही. सरकारने UPI संदर्भातील अफवा किंवा अप्रमाणित मेसेजवर विश्वास न ठेवता अधिकृत माहितीवरच विश्वास ठेवण्याचे आवाहन केले आहे.