Do you know about Ashadhi Ekadashi: आषाढ महिन्यातील एकादशी तिथीला आषाढी एकादशी असे म्हणतात. आषाढ महिन्यात किमान दोन एकादशी असतात: आषाढ वद्य एकादशी आणि आषाढ शुद्ध एकादशी. देवशयनीनुसार आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीला आषाढी एकादशी असे म्हणतात. धर्म आणि अध्यात्मासाठी हा दिवस महत्त्वाचा आहे. या दिवशी देव झोपतात असे म्हणतात.
![Do you know about Ashadhi Ekadashi](https://batmya24.com/wp-content/uploads/2024/07/पंढरपूरची-वारी-माहिती-आहे-पण-आषाढी-एकादशीची-माहिती-आहे-का-तर-जाणून-घेऊया…-1024x589.png)
तिथीची वृद्धी झाली, किंवा अधिक मास असेल तर आणखीही एकादशी असू शकतात.. देवशयानी एकादशी, स्मार्ताची एकादशी, भागवत एकादशी, आणि अशाच अनेक कारणे चांद्रमासाच्या गणनेतील फरक आहेत. अधिक मास झाल्यास अतिरिक्त मासाच्या आणखी दोन एकादशी येतात. अधिक महिन्यात येणाऱ्या दोन्ही एकादशींसाठी एकच नाव कमला एकादशी आहे.
वारी पंढरपूर
महाराष्ट्राचे एकमेव आराध्य दैवत पंढरपूरचे विठोबा आहे, जेथे आषाढी एकादशीला मोठी वरकरा जत्रा भरते. आषाढी एकादशीला, संपूर्ण महाराष्ट्रातील हजारो भक्त विठ्ठलाच्या नामाचा जप करत चालतात. याचा उल्लेख आपण आषाढी वारी म्हणून करतो. विठ्ठलाचे नामस्मरण करताना अनेक भाविक येथे पायी येतात. आषाढीला या दिवशी पंढरपुरास शेगाव येथून पूर्णब्रह्म अधिकारी श्री संत गजानन महाराजांची आळंदीहून ज्ञानेश्वरांची, देहूहून तुकारामांची, त्र्यंबकेश्वराहून निवृत्तीनाथांची, पैठणहून एकनाथांची, उत्तर भारतातून कबिराची पालखी येते. वारकरी संप्रदायासाठी या दिवशी उपवास करणे विशेष महत्त्वाचे आहे. वारकरी संप्रदायात आषाढी एकादशीला पंढरपूरला जाण्याची प्रथा आठ शतकांपूर्वीची असल्याचे सांगितले जाते.
आषाढी एकादशीचे महत्व
असे मानले जाते की आषाढी एकादशीला सर्व देव एकत्र उपवास करतात. या कारणास्तव, आषाढी एकादशीचे व्रत सर्व उपवासांमध्ये विशेष आहे. पंढरपूर हे वैकुंठभूमीच्या आधी अस्तित्वात होते आणि ते अदृश्य देवाच्या अस्तित्वाचा पुरावा देते असे लोकांना वाटते. त्यामुळेच पंढरपूरचे वर्णन पृथ्वीवरील सर्वात प्राचीन तीर्थक्षेत्र म्हणून केले जाते.
आषाढी एकादशीचे व्रत करावे
आषाढी एकादशीला उपवास करण्याची प्रथा आहे. काही लोक तरल पदार्थ आणि काही फास्ट-फूड पदार्थांचे सेवन करून उपवासाचे पालन करतात. एकादशीच्या आदल्या दिवशी म्हणजे दशमीच्या दिवशी एकभुक्तात रहा. एकादशीला लवकर उठून स्नान करावे, तुळस वाहून विष्णुपूजा करावी. हा संपूर्ण दिवस उपवासात घालवावा. रात्री जागण्यासाठी हरिभजन करावे. दिवसभर विठ्ठलाचे नामस्मरण करावे. विठ्ठल नामाचा जयघोष करत संपूर्ण दिवस देवाच्या नामस्मरणात घालवावा. या दोन्ही दिवशी भगवान विष्णूची पूजा करावी आणि तुपाचा दिवा सतत प्रज्वलित करावा.
Do you know about Ashadhi Ekadashi
आषाढी एकादशीची अप्रतिम कथा
एकेकाळी भगवान शंकर यांनी प्रसन्न होत मृदुमान्य नावाच्या राक्षसाला इतर कोणाहीकडून न मरता केवळ एका स्त्री च्या हातून मरशील असा वर दिला होता. या वरामुळे मृदुमान्य हा राक्षस खूपच उन्मत्त झाला आणि त्याने आपल्याला कोणतीही स्त्री मारू शकत नाही असा मनात विश्वास ठेवत देवांवर स्वारी केली. त्यामुळे अन्य देवांनी शंकराकडे मदतीसाठी धावा केला. पण वर दिल्यामुळे शंकर भगवान यांनाही काहीही करता येत नव्हते. पण त्याचवेळी देवाच्या श्वासातून एक देवी निर्माण झाली आणि तिने मृदुमान्य राक्षसाला ठार केले.
हे सुद्धा वाचा: आज जगद्गुरू तुकाराम महाराजांच्या पालखीचे पंढरपूरकडे प्रस्थान होणार…
याशिवाय या शुभ दिवशी सर्व देवतांना मुसळधार पावसामुळे स्नान घालण्यात आले. तसंच सर्वजण राक्षस मरेपर्यंत गुहेत लपून राहिल्याने या दिवशी त्यांना पूर्ण दिवस उपवास घडला होता. या देवीचा नाव होते एकादशी आणि त्यामुळेच या दिवशी एकादशीचा उपवास करण्याचा प्रघात पडला. शास्त्र आणि वेदानुसार, जी व्यक्ती या दिवशी भगवान विष्णूसह एकादशी देवीची मनोभावे उपासना करते त्यांना पापातून मुक्तता मिळते असा समज आहे. तसंच उत्तरोत्तर प्रगतीसाठी आषाढी एकादशीची उपासना कामी येते असाही समज आहे.
विठ्ठलाची आषाढी एकादशी आरती
युगे अठ्ठावीस विटेवरी उभा
वामाङ्गी रखुमाईदिसे दिव्य शोभा ।
पुण्डलिकाचे भेटि परब्रह्म आले गा
चरणी वाहे भीमा उद्धरी जगा ॥1॥
जय देव जय देव जय पांडुरंगा ।
रखुमाई वल्लभा राईच्या वल्लभा पावे जिवलगा ॥धृ०॥
तुळसीमाळा गळा कर ठेऊनी कटी
कासे पीताम्बर कस्तुरी लल्लाटी ।
देव सुरवर नित्य येती भेटी
गरुड हनुमन्त पुढे उभे राहती ॥2॥
धन्य वेणूनाद अणुक्षेत्रपाळा
सुवर्णाची कमळे वनमाळा गळा ।
राई रखुमाबाई राणीया सकळा
ओवाळिती राजा विठोबा सावळा ॥3॥
ओवाळू आरत्या कुरवण्ड्या येती
चन्द्रभागेमाजी सोडुनिया देती ।
दिण्ड्या पताका वैष्णव नाचती
पण्ढरीचा महिमा वर्णावा किती ॥4॥
आषाढी कार्तिकी भक्तजन येती
चन्द्रभागेमाजी स्नाने जे करिती ।
दर्शन होळामात्रे तया होय मुक्ति
केशवासी नामदेव भावे ओवाळिती ॥5॥