आज भारतात बिस्किट म्हटलं की पहिलं नाव आठवतं ते पारले-जी. लहान मुलांपासून ते वयोवृद्धांपर्यंत प्रत्येकाच्या आठवणींशी जोडलेला हा ब्रँड आज जगभर पोहोचला आहे. पण या यशामागची सुरुवात मात्र फारच साधी आणि संघर्षांनी भरलेली होती, हे फार कमी लोकांना माहिती आहे.
1920 च्या दशकात देशात स्वदेशी चळवळीचा जोर होता. त्या काळात बिस्किटे आणि कन्फेक्शनरी पदार्थ प्रामुख्याने परदेशातून आयात केले जात आणि ते सर्वसामान्यांसाठी परवडणारे नव्हते. याच पार्श्वभूमीवर मोहनलाल दयाल चौहान यांनी भारतीय उत्पादन तयार करण्याचा निर्धार केला.
मुंबईशी खास नाते
चौहान कुटुंब मूळचं गुजरातच्या वलसाड जिल्ह्यातील असलं, तरी व्यवसायासाठी त्यांनी मुंबई गाठली होती. त्या काळात मोहनलाल चौहान रेशीम व्यापारात कार्यरत होते. मात्र स्वदेशी चळवळीच्या प्रभावामुळे त्यांनी खाद्यपदार्थ निर्मितीकडे वळण्याचा निर्णय घेतला.
60 हजारांची मशीन आणि मोठं स्वप्न
बिस्किट निर्मितीचं तंत्र शिकण्यासाठी मोहनलाल चौहान जर्मनीला गेले. तिथून त्यांनी सुमारे 60 हजार रुपयांची मशीन खरेदी केली — त्या काळात ही रक्कम प्रचंड होती. 1928-29 दरम्यान मुंबईतील विले पार्ले परिसरात 12 कुटुंबांना सोबत घेऊन त्यांनी कंपनीची पायाभरणी केली.
Parle-G पासून जागतिक ब्रँडपर्यंत
1929 साली Parle Products ची स्थापना झाली. सुरुवातीला मर्यादित साधनं, कमी कर्मचारी आणि मोठ्या परदेशी कंपन्यांशी स्पर्धा — अशा परिस्थितीतही पारलेने दर्जा आणि विश्वास या दोन गोष्टींवर कधीही तडजोड केली नाही.
हेही वाचा: भारतातील अशी ठिकाणे जिथे जाण्यासाठी भारतीयांना परवानगीची आवश्यकता असते…
Parle-G, Monaco, Hide & Seek यांसारखी उत्पादने हळूहळू प्रत्येक घरात पोहोचली. परवडणारी किंमत आणि सातत्यपूर्ण गुणवत्ता यामुळे पारले-जी फक्त बिस्किट न राहता लोकांचा विश्वास बनलं.
आज कोण चालवतो Parle Company?
आज Parle Products ही पूर्णपणे चौहान कुटुंबाची खासगी कंपनी आहे. सध्या विजय चौहान हे कंपनीचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. त्यांच्यासोबत शरद चौहान आणि राज चौहान हेही कंपनीच्या महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळतात. कंपनीत बाहेरील कोणतेही शेअरहोल्डर्स नाहीत. पारलेची कहाणी ही फक्त बिस्किटांची नाही, तर स्वदेशी विचार, मेहनत आणि दूरदृष्टीची आहे. मुंबईतल्या एका छोट्या कारखान्यातून सुरू झालेला हा प्रवास आज जागतिक स्तरावर पोहोचला आहे.
